Superżywność – to produkty spożywcze bogate w kluczowe składniki odżywcze, niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Superżywność wspomaga wzmacnianie odporności, ponieważ jest bogata w witaminy, które chronią organizm przed przeziębieniami, grypą, infekcjami zatok i innymi chorobami. Ma również pozytywny wpływ na ciśnienie krwi oraz poziom cholesterolu.
Zbilansowana dieta znacząco wpływa na kondycję skóry, a superżywność wspiera jej naturalny blask od wewnątrz, dzięki swoim właściwościom zasadowym zmniejsza zaczerwienienia i opuchliznę, a także chroni skórę przed przedwczesnym starzeniem.
Superżywność dostarcza więcej energii, zwiększa czujność, koncentrację i ogranicza ochotę na przekąski, zwłaszcza słodycze, co pozwala kontrolować spożycie kalorii i pomaga osiągać cele związane z wagą. Podsumowując, superżywność ma wyjątkowe właściwości, które wzbogacają organizm w składniki odżywcze i pomagają zapobiegać różnym chorobom i dolegliwościom.
Jednym z takich produktów, który dzięki swoim właściwościom zasłużył na miano superżywności, są niebiesko-zielone algi, czyli spirulina. To właśnie o korzyściach spiruliny opowiemy dalej.
Spirulina – co to jest?
Spirulina to rodzaj glonów rosnących zarówno w wodzie słodkiej, jak i słonej. Dawniej była zaliczana do królestwa roślin ze względu na obecność pigmentów roślinnych i zdolność do fotosyntezy. Z czasem, w wyniku nowego rozumienia jej genetyki, fizjologii i właściwości biochemicznych, naukowcy przypisali ją do królestwa bakterii. Obecnie spirulina należy do cyjanobakterii – jednokomórkowych mikroorganizmów często określanych jako glony niebiesko-zielone. Podobnie jak rośliny, cyjanobakterie potrafią wytwarzać energię ze światła słonecznego w procesie fotosyntezy.
Spirulina była stosowana już przez starożytnych Azteków – grupę etniczną w centralnym Meksyku, słynącą z bogatej mitologii i dziedzictwa kulturowego. Aztekowie wykorzystywali glony w leczeniu różnych dolegliwości, a według legend wysłannicy królestwa podawali je biegaczom maratońskim, aby wspierały wytrzymałość. Obecnie spirulina uznawana jest za superżywność – uniwersalne źródło składników odżywczych. Współczesne badania naukowe potwierdzają wiele korzyści płynących z jej spożycia i nadal badają jej potencjał w wspomaganiu zdrowia.
Właściwości lecznicze spiruliny
Stres oksydacyjny i osłabiony układ odpornościowy wywołują wiele chorób, w tym miażdżycę, przerost serca, niewydolność serca i nadciśnienie. Dlatego antyoksydacyjne, immunomodulujące i przeciwzapalne działanie tych niebiesko-zielonych glonów może być istotne dla zdrowia człowieka. Antyoksydanty to grupa związków, które skutecznie walczą z wolnymi rodnikami. Oddają one wolnym rodnikom swoje elektrony, neutralizując je i chroniąc inne komórki przed uszkodzeniem. Spirulina jest wyjątkowym źródłem antyoksydantów, mogących chronić przed stresem oksydacyjnym, podczas którego powstające wolne rodniki atakują komórki i często powodują nieodwracalne zmiany. Te zmiany sprzyjają przewlekłym stanom zapalnym, które przyczyniają się do powstawania nowotworów i innych chorób.
Wiele antyoksydantów obecnych w spirulinie wykazuje działanie przeciwzapalne. Głównym aktywnym składnikiem tych glonów jest fikocyjanina. Wykazuje ona imponujące właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne – może neutralizować wolne rodniki oraz hamować produkcję molekuł sygnalizacyjnych wywołujących stan zapalny. To również fikocyjanina nadaje glonom charakterystyczny niebiesko-zielony kolor. Warto zaznaczyć, że istnieje pewna granica – przekroczenie jej może zmniejszyć aktywność antyoksydacyjną spiruliny. Badania kliniczne pokazują, że spirulina chroni mięśnie szkieletowe przed uszkodzeniami wywołanymi stresem oksydacyjnym podczas wysiłku fizycznego.
Znanych jest kilka postaci anemii, z których najczęstsza objawia się zmniejszeniem hemoglobiny lub liczby czerwonych krwinek we krwi. Połączenie żelaza, witamin z grupy B i innych antyoksydantów obecnych w niebiesko-zielonych glonach okazało się bardzo skuteczne w łagodzeniu skutków anemii. Anemia często występuje u osób starszych, powodując długotrwałe uczucie osłabienia i zmęczenia. W badaniu przeprowadzonym w grupie 40 starszych osób z anemią, suplementacja spiruliną zwiększyła poziom hemoglobiny we krwi i poprawiła funkcjonowanie układu odpornościowego.
W innych badaniach, ze względu na wysoką wartość odżywczą, naukowcy badający niedożywienie zainteresowali się korzyściami płynącymi z niebiesko-zielonych glonów. W jednym z takich badań opublikowanym w 2016 r. w czasopiśmie Maternal and Pediatric Nutrition, wzięło udział 87 niedożywionych, anemicznych dzieci poniżej 5. roku życia z Strefy Gazy. Przez trzy miesiące połowa dzieci otrzymywała suplementy witaminowo-mineralne, a połowa – suplementy z niebiesko-zielonych glonów. Dzieci otrzymujące spirulinę wykazały znacznie lepszy przyrost masy i wzrostu, a także wyższy poziom ferrytyny, żelaza i hemoglobiny w porównaniu z dziećmi przyjmującymi standardowe suplementy witaminowo-mineralne.
Korzyści dla jelit
Zaobserwowano, że mikrobiota jelitowa odgrywa kluczową rolę nie tylko w prawidłowym funkcjonowaniu układu pokarmowego, wypróżnianiu i zdrowiu skóry, ale także może pozytywnie wpływać na układ odpornościowy – wspomaga walkę z infekcjami, uczestniczy w produkcji komórek odpornościowych i współdziała z nimi, pomagając zmniejszać ryzyko różnych chorób. Jeśli czujesz, że nadchodzi przeziębienie lub wszyscy wokół chorują, nie zaszkodzi włączyć do diety trochę niebiesko-zielonych glonów, aby zapewnić dodatkową ochronę komórkom odpornościowym. Badania wykazują, że spirulina pozytywnie wpływa na namnażanie i różnorodność pożytecznych bakterii jelitowych, co oznacza stymulację ich wzrostu i utrzymanie zdrowej mikrobioty jelitowej.
Korzyści spiruliny nie kończą się jednak na tym. Warto zaznaczyć, że korzystnie wpływa ona na wiele czynników ryzyka chorób serca. Według wyników badań opublikowanych w czasopiśmie Annals of Nutrition and Metabolism, spirulina wykazuje potencjał w regulowaniu podwyższonego poziomu cholesterolu – może obniżać całkowity poziom cholesterolu i jednocześnie zwiększać poziom „dobrego” cholesterolu HDL. Pomaga to utrzymać drożne tętnice i zmniejsza obciążenie serca, które może prowadzić do chorób sercowo-naczyniowych i zakrzepów wywołujących udar.
Warto również podkreślić, że niebiesko-zielone glony są doskonałym źródłem fitoskładników – związków roślinnych, które według badań przynoszą ochronną korzyść dla zdrowia. W szczególności spirulina jest bogata w karotenoidy, grupę fitoskładników korzystnych dla zdrowia oczu i układu odpornościowego, co potwierdzają badania Uniwersytetu Harvarda. Dwa z najczęściej występujących karotenoidów – luteina i zeaksantyna – znajdują się w siatkówce oka i mogą zmniejszać ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej nawet o 43%.
Co ciekawe, mimo wysokiej zawartości składników odżywczych, jedna łyżka stołowa spiruliny ma zaledwie 20 kalorii. Zawiera także aminokwas L-fenyloalaninę, który wiąże się z hamowaniem apetytu, dzięki czemu może być doskonałym produktem wspierającym utrzymanie zdrowej masy ciała.
Źródło witamin
Spirulina jest bogata w witaminy z grupy B – regulują one nasz metabolizm, a także wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Witaminy z grupy B wspomagają uwalnianie energii z dostarczanych składników odżywczych. Oprócz witamin z grupy B i żelaza, niebiesko-zielone glony zawierają również wiele innych witamin (A, C, D, E) oraz minerałów:
- Potas – wspiera gospodarkę wodną i funkcjonowanie mięśni;
- Miedź – pomaga w przyswajaniu żelaza i przetwarzaniu związków dostarczających energię;
- Magnez – niezbędny dla energii życiowej i prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego;
- Fosfor – ważny dla zdrowych kości i zębów;
- Cynk – potrzebny do wzrostu, funkcji rozrodczych, działania enzymów i układu odpornościowego.
Dobrze wiadomo, że niebiesko-zielone glony, blokując histaminy, pomagają w walce z reakcjami zapalnymi, np. alergiami sezonowymi. Spirulina jest popularną i skuteczną alternatywą w łagodzeniu objawów alergicznego nieżytu nosa (kataru siennego), który objawia się stanem zapalnym dróg nosowych wywołanym przez alergeny środowiskowe, np. pyłki roślin, sierść zwierząt czy kurz pszenny. Według niewielkiego badania przeprowadzonego na Uniwersytecie Osmangazi w Eskişehir w Turcji, w porównaniu z uczestnikami otrzymującymi placebo, osoby suplementujące spirulinę odczuły większą ulgę w kichaniu, zatkanym nosie, wydzielinie z nosa i swędzeniu.
Włączenie spiruliny do codziennej diety może również wspierać zdrowie psychiczne – potencjalnie odgrywając ważną rolę w łagodzeniu zaburzeń nastroju. W tym superfoodzie znajduje się tryptofan – aminokwas zwiększający poziom serotoniny w mózgu – który może być pomocnym suplementem w zapobieganiu i kontrolowaniu niektórych zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia odżywiania czy lęki.
Korzyści zdrowotne spiruliny obejmują wiele aspektów – od zdrowia serca i regulacji ciśnienia, po kontrolę wagi i wspieranie psychiki. Nie jest to jednak „cudowna pigułka”. Spirulina rzeczywiście dostarcza wiele cennych składników odżywczych, ale należy pamiętać, że jest jedynie wsparciem w drodze do zdrowia i dobrego samopoczucia. Aby osiągnąć najlepsze efekty, ważne jest również prowadzenie zbilansowanego trybu życia i zdrowej diety.
